Opłata mocowa to jeden z kosztów naliczanych za zakup energii elektrycznej. Obowiązuje zarówno w przypadku odbiorców indywidualnych jak i przedsiębiorstw, jednak sposób wyznaczania jej wysokości jest różny.

W przypadku odbiorców indywidualnych opłata mocowa jest stałą stawką, wyznaczą przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki #URE na dany rok. W 2025 r. stawki te prezentują się następująco (wartości netto): ⤵

• zużycie do 500 kWh: 2,86 zł miesięcznie
• zużycie od 500 kWh do 1200 kWh: 6,86 zł miesięcznie
• zużycie od 1200 kWh do 2800 kWh: 11,44 zł miesięcznie
• zużycie powyżej 2800 kWh: 16.01 zł miesięcznie

Powyższy sposób wyznaczania opłaty mocowej obowiązuje odbiorców z grupy taryfowej G, a także odbiorców energii z grupy taryfowej C1, których moc zamówiona nie przekracza 16 kW. ⚡

Sposób wyliczania opłaty mocowej dla pozostałych podmiotów, w tym większości przedsiębiorstw, jest zupełnie inny. Ta grupa odbiorców obejmuje takie podmioty, jak operatorzy systemu dystrybucyjnego, przedsiębiorstwa energetyczne sprzedające lub uczestniczące w dystrybucji energii, przedsiębiorstwa sektora prywatnego oraz inni odbiorcy końcowi przyłączeni bezpośrednio do sieci przesyłowej.

Sposób obliczania opłaty mocowej

Wysokość opłaty mocowej uzależniona jest od ilości energii pobranej w tzw. godzinach szczytowych oraz od tzw. indywidualnej krzywej poboru. Brzmi nieco skomplikowanie, prawda? Postaramy się zatem w możliwie prosty sposób wyjaśnić ten mechanizm.

Godziny szczytowe ogłaszane są przez Urząd Regulacji Energetyki. Na dzień dzisiejszy (2 lipca 2025 r.) godzinami szczytowymi są godziny w przedziale 7:00-21:59 w dni robocze. ⏲

Liczona jest zatem ilość energii, która pobrana zostanie w godzinach szczytowych. Jednak nie jest to jedyny składnik wyznaczania opłaty mocowej. 🧐

Drugą kwestią jest indywidualna krzywa poboru czyli iloraz energii pobieranej w godzinach szczytowych w stosunku do energii pobieranej poza tymi godzinami. Im ten iloraz jest niższy, tym krzywa poboru jest bardziej spłaszczona. Obliczenie współczynnika pozwala zakwalifikować danego odbiorcę do jednej z czterech grup i na tej podstawie wyznaczyć wartość współczynnika, który decydować będzie o wysokości naliczanej opłaty od każdej pobranej kilowatogodziny.

Poszczególne grupy tworzą przedziały o rozpiętości 5%, zatem najwyższą opłatę będą ponosić ci odbiorcy, których różnica w zużyciu energii pomiędzy strefami wynosi 15% lub więcej. Każda z grup posiada przypisany współczynnik korygujący stawkę mocową, który mieści się w przedziale 0,17 – 1.0.

Time-shifting czyli sposób na obniżenie opłaty mocowej

O ile w przypadku odbiorców indywidualnych opłata mocowa nie stanowi jeszcze znacznego obciążenia, o tyle grupa odbiorców pozaryczałtowych (głównie przedsiębiorstwa produkcyjne oraz inne podmioty pobierające dużym wolumen energii) ponosi znaczne wydatki związane z tą formą obciążenia rachunku za energię.

W jaki sposób można znacząco zredukować finalną wysokość ponoszonej opłaty? Mechanizm wydaje się być prosty: ⤵

• należy zredukować ilość energii pobieranej z sieci w godzinach szczytowych
• należy dążyć do spłaszczenia krzywej poboru

Jak w praktyce zrealizować te cele? 🤔

Po pierwsze, niezbędne jest posiadanie instalacji OZE. ⚡ ☀ Za sprawą autokonsumpcji generowanej energii w sposób znaczący zmniejszony zostaje wolumen zakupionego prądu. W naszej strefie klimatycznej najczęściej stosowane są instalacje fotowoltaiczne, które pozwalają generować energię w czasie dnia, gdy większość zakładów produkcyjnych pracuje na maksymalnym poziomie obciążenia. ⚙

A co z krzywą poboru indywidualnego?

Kluczowym komponentem jest przemysłowy magazyn energii. Naturalną jego funkcją jest odbieranie nadwyżek produkowanej przez instalacje OZE energii czyli w branżowej nomenklaturze funkcja peak-shavig. Pozwala ona nie tylko zgromadzić “własną” energię, ale także uniknąć przekroczenia granicy mocy przyłączeniowej w sytuacji, gdy ilość produkowanej energii byłaby wyższa niż zapewniona przyłączeniowa moc umowna. 🔋

Zgromadzona energia wykorzystywana jest dopiero w momencie, gdy produkcja energii z PV lub innego źródła OZE spadnie poniżej poziomu zużycia. Najkorzystniej, aby odbiór energii z magazynu odbywał się w godzinach szczytowych, przez co jej zakup z sieci zostanie zminimalizowany do koniecznego minimum. Funkcjonalność ta nazywana jest w języku branżowym Time-shifting.

Mamy zatem spłaszczoną już krzywą poboru w godzinach szczytowych, ale co dalej? 📊

Jeśli pobór mocy w godzinach poza-szczytowych plasuje się na niskim poziomie (przykładowo zakład w godzinach nocnych nie pracuje), wówczas magazyn energii może być doładowywany energią z sieci elektroenergetycznej(obowiązują niskie taryfy cenowe). W efekcie stosunek pobranej energii w tych dwóch okresach ulega zminimalizowaniu, przez co wyznaczony współczynnik opłaty mocowej ma mniejszy wpływ na jej finalną wysokość, która pojawia się na fakturze.